Komórki macierzyste


Bitechnologia - teraźniejszość i przyszłość

Komórki macierzyste

W ciągu ostatnich lat wiele było doniesień o wyjątkowych perspektywach terapii nieuleczalnych chorób, związanych z możliwościami wykorzystania komórek macierzystych. Jednak, jak pokazują badania, komórki macierzyste mogą stać się źródłem nadziei dla chorego człowieka, lecz także pomóc wyjaśnić mechanizmy wielu schorzeń.

Badania nad komórkami macierzystymi prowadzone są w kierunku wykorzystania ich w leczeniu dystrofii mięśniowej, choroby Parkinsona, cukrzycy, zawału serca, udaru mózgu i uszkodzenia rdzenia kręgowego. Komórki macierzyste pobrane z tkanki tłuszczowej próbuje się wykorzystać do odbudowy piersi u kobiet poddawanych mastektomii.

Zespół naukowców pod kierownictwem prof. Małgorzaty Kossut z Pracowni Neuroplastyczności Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN im. M. Nenckiego wraz z zespołem prof. Krystyny Domańskiej-Janik z Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej prowadzi badania, w których komórki macierzyste wszczepiane są bezpośrednio w uszkodzone miejsca układu nerwowego.

Jakkolwiek na razie implantacje tego typu wykonywane są tylko zwierzętom, to uzyskane wyniki są bardzo obiecujące. Okazało się, że w uszkodzonych obszarach układu nerwowego wszczepione komórki utrzymują się do kilku tygodni, podczas gdy w zdrowych mózgach są niemal natychmiast odrzucane.

Badaniem komórek macierzystych zajmuje się również profesor Mariusz Ratajczak, kierownik Zakładu Transplantologii Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie i dyrektor programu komórek macierzystych na Uniwersytecie Louisville w Kentucky.

Zespół polskich naukowców pod kierownictwem prof. Ratajczaka jako pierwszy na świecie zidentyfikował w szpiku myszy komórki o cechach embrionalnych komórek macierzystych.

Wyniki badań pokazują także, że właśnie komórki macierzyste mogą być źródłem chorób. Podejrzewa się, że zmutowane, niezróżnicowane komórki macierzyste mogą być przyczyną nowotworów. Dzieje się tak w momencie, kiedy przestają one funkcjonować w sposób kontrolowany, zgodny z zapotrzebowaniem organizmu. W takich przypadkach stają się komórkami złośliwymi i uruchamiają rozrost guzów. Leki przeciwnowotworowe są zwykle skierowane przeciwko dojrzałym komórkom rakowym, nie niszczą więc komórek macierzystych. Z tego właśnie powodu prawdopodobnie, mimo skutecznego leczenia, u wielu osób rak nawraca. Odkrycie tych własności komórek macierzystych napawa pewnym optymizmem. Naukowcy twierdzą, że można będzie znaleźć cechy genetyczne, odróżniające normalne komórki macierzyste od zmutowanych, co umożliwi opracowanie nowych metod leczenia.

Dlatego badania komórek macierzystych to nie tylko poszukiwanie nowych terapii, lecz również droga do wyjaśnienia przyczyn wielu chorób.

PAP - Nauka w Polsce, Magdalena Weker

Dzięki uprzejmości: PAP Nauka w Polsce

Poprzedni artykuł